เมื่อ “ต้อกระจก” ไม่ใช่แค่ปัญหาสุขภาพ แต่คือภาระค่าใช้จ่ายที่ต้องแบก
ในความเป็นจริง ผู้ป่วยต้อกระจกจำนวนมากเลื่อนการรักษาออกไปไม่ใช่เพราะไม่อยากผ่าตัด แต่เป็นเพราะกังวลเรื่องค่าใช้จ่าย ภาพจำของการผ่าตัดตาต้องใช้เงินหลักหมื่นถึงหลักแสนบาท ยังคงฝังลึกอยู่ในความคิดของคนจำนวนไม่น้อย สิ่งนี้ทำให้หลายคนยอมทนมองเห็นไม่ชัด เป็นอุปสรรคต่อการใช้ชีวิตประจำวันและการทำงาน ทั้งที่ในระบบสาธารณสุขไทยมีกลไกที่ช่วยแบ่งเบาภาระนี้อย่างมีนัยสำคัญ
สิทธิ์ที่คนไทยอาจมองข้าม: ผ่าตัดต้อกระจกฟรีภายใต้ระบบหลักประกันสุขภาพ
ข้อมูลจากสถานพยาบาลชั้นนำระบุชัดเจนว่า สำหรับผู้ถือสิทธิ์หลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (บัตรทอง หรือ Universal Health Coverage: UHC) การผ่าตัดต้อกระจกนั้น “ฟรี” โดยครอบคลุมค่าใช้จ่ายที่จำเป็น ได้แก่ ค่าธรรมเนียมแพทย์ ค่าบริการโรงพยาบาลมาตรฐาน เลนส์แก้วตาเทียม (Intraocular Lens: IOL) ตามที่กำหนดในสิทธิ์ การพักฟื้นในหอผู้ป่วยสามัญ 1 คืน ยากลับบ้าน และการติดตามผลหลังผ่าตัด 2 ครั้ง นี่คือหลักประกันว่าผู้ป่วยจะได้รับการรักษาที่ได้มาตรฐานโดยไม่ต้องสำรองจ่ายในส่วนหลัก
ทางเลือกสำหรับผู้ที่ไม่มีสิทธิ์บัตรทอง หรือต้องการความสะดวกเพิ่มเติม
สำหรับผู้ที่ไม่ได้อยู่ในระบบบัตรทอง หรือประสงค์จะเลือกใช้บริการในรูปแบบอื่น สถานพยาบาลหลายแห่งมีแพ็กเกจผ่าตัดต้อกระจกแบบเหมาจ่ายสำหรับผู้ชำระเงินเอง โดยราคาสำหรับคนไทยอยู่ที่ประมาณ 29,000 บาทต่อการผ่าตัดหนึ่งดวงตา ซึ่งรวมค่าผ่าตัด เลนส์แก้วตาเทียมที่เหมาะสม การพักฟื้นในห้องพักเดี่ยว 1 คืน ยากลับบ้าน และการติดตามผล 2 ครั้ง การรู้ทางเลือกเหล่านี้ช่วยให้ผู้ป่วยสามารถวางแผนการรักษาได้สอดคล้องกับสิทธิ์และความต้องการของตนเอง
ช่องทางเชิงรุกที่ทำให้ “สิทธิ์” เข้าถึงได้จริง ไม่ใช่แค่บนกระดาษ
การมีสิทธิ์ในระบบไม่ได้หมายความว่าทุกคนจะเข้าถึงบริการได้โดยอัตโนมัติ โดยเฉพาะผู้สูงอายุในพื้นที่ห่างไกลที่อาจเดินทางลำบากหรือขาดข้อมูลข่าวสาร ในปี 2569 มีโครงการเชิงรุกที่ลงพื้นที่คัดกรองและผ่าตัดโดยตรง ตัวอย่างเช่น ที่จังหวัดมุกดาหาร โรงพยาบาลได้ออกคัดกรองเชิงรุกในทั้ง 7 อำเภอ พบผู้ป่วยกลุ่มเสี่ยงที่มีปัญหาต้อกระจกถึง 200 คน และได้จัดกิจกรรมผ่าตัดโดยได้รับความร่วมมือจากมูลนิธิแพทย์อาสาฯ และโรงพยาบาลเครือข่าย เพื่อให้ผู้ป่วยได้รับบริการโดยเร็ว ขณะที่จังหวัดสงขลา มีรายงานผู้เข้ารับการคัดกรอง 302 คน และมีผู้ได้รับการผ่าตัดแล้ว 209 คน ภายใต้ความร่วมมือกับสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ เขต 12 ข้อมูลเหล่านี้สะท้อนว่า “สิทธิ์” จะเกิดประโยชน์สูงสุดก็ต่อเมื่อมีการนำบริการไปสู่ชุมชนอย่างเป็นรูปธรรม
